"AKTUALNOŚCI BHP"

Obowiązek poddania się przez pracownika profilaktycznym badaniom lekarskim

Kiedy pracownika trzeba poddać profilaktycznym badaniom lekarskim? Z czego wynika ten obowiązek i czy pracownik musi bezwzględnie stosować się do wskazań lekarskich po badaniach?

Obowiązek poddania się wstępnym, okresowym i kontrolnym profilaktycznym badaniom lekarskim oraz innym zaleconym badaniom lekarskim wynika bezpośrednio z art. 211 pkt 5 Kodeksu pracy, dalej: kp.

Wstępne profilaktyczne badania lekarskie
Wstępnym profilaktycznym badaniom lekarskim podlegają wszystkie osoby nowo przyjmowane do pracy. Jedynym wyjątkiem są tu osoby przyjmowane ponownie u danego pracodawcy na to samo stanowisko, na podstawie kolejnej umowy o pracę zawartej bezpośrednio po rozwiązaniu lub wygaśnięciu poprzedniej umowy. Dodatkowo obowiązek skierowania na wstępne profilaktyczne badania lekarskie istnieje w stosunku do pracowników młodocianych przenoszonych na inne stanowiska pracy, na których występują czynniki szkodliwe.

Okresowe profilaktyczne badania lekarskie
Dla wszystkich pracowników przeprowadza się okresowe profilaktyczne badania lekarskie według harmonogramu przewidzianego w rozporządzeniu Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z 30 maja 1996 r. w sprawie przeprowadzenia badań lekarskich pracowników, zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczeń lekarskich wydawanych do celów przewidzianych w Kodeksie pracy (Dz.U. nr 69, poz. 332 z późn. zm.).

Kontrolne profilaktyczne badania lekarskie
Natomiast kontrolnym profilaktycznym badaniom lekarskim podlegają pracownicy w przypadku niezdolności do pracy trwającej dłużej niż 30 dni.

Pamiętaj, że obowiązek pracodawcy skierowania na kontrolne profilaktyczne badania lekarskie po wyczerpaniu zasiłku chorobowego dotyczy pracownika, który po upływie tego okresu stawił się do pracy i zgłosił gotowość jej wykonywania (wyrok SN z 21 września 2001 r., I PKN 639/00, OSNP 2003/17/415).

Stosowanie się do wskazań lekarskich
Stosowanie się do wskazań lekarskich należy do obowiązków pracownika, których zlekceważenie może skutkować nie tylko pogorszeniem zdrowia samego pracownika, ale również poniesieniem określonych strat przez pracodawcę.

Podkreślił to Sąd Najwyższy, wskazując, że podjęcie przez pracownika niezdolnego do pracy wskutek choroby czynności zarobkowych sprzecznych ze wskazaniami lekarskimi nie jest wykonywaniem obowiązku troski o dobro firmy nawet wtedy, gdy pracodawca, bez swojej wiedzy i zgody, uzyskał przy tej okazji korzyść majątkową. Przejawem troski pracownika niezdolnego do pracy wskutek choroby o dobro firmy jest zaś stosowanie się do wskazań lekarskich i powstrzymywanie się od wykonywania czynności mogących przedłużyć jego nieobecność w pracy - art. 211 pkt 5 kp w zw. z art. 100 § 2 pkt 3 kp (wyrok SN z 16 listopada 2000 r., I PKN 44/00, OSNAPiUS 2002/10/239).

Podstawa prawna
1. Art. 100 § 2 pkt 3, art. 211 pkt 5 i art. 229 Kodeksu pracy. 2. Rozporządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z 30 maja 1996 r. w sprawie przeprowadzenia badań lekarskich pracowników, zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczeń lekarskich wydawanych do celów przewidzianych w Kodeksie pracy (Dz.U. nr 69, poz. 332 z późn. zm.).